Το νέο διοικητικό και εκλογικό χάρτη της Ελλάδας χαράσσει την εποχή αυτή το υπουργείο Εσωτερικών. «Καποδίστριας 2» στην αυτοδιοίκηση και νέο εκλογικό σύστημα είναι πολιτικές πρωτοβουλίες που προωθεί ταυτόχρονα η κυβέρνηση αφού ο διοικητικός χάρτης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τον εκλογικό.

Αυτό εξηγεί και τη σπουδή της κυβέρνησης να ολοκληρώσει εντός του 2010 τις αλλαγές στο διοικητικό χάρτη της Ελλάδας - ακόμη κι αν χρειαστεί να παρατείνει για έξι μήνες τη θητεία των σημερινών νομαρχιακών και δημοτικών αρχών.

Με άλλα λόγια, αν δεν εκπονηθεί ο «Καποδίστριας 2», δεν μπορεί να προχωρήσει ο σχεδιασμός της κυβέρνησης να εφαρμόσει – προσαρμοσμένο στην ελληνική πραγματικότητα – το γερμανικό εκλογικό σύστημα, που περιλαμβάνει βουλευτές εκλεγόμενους με σταυρό σε μονοεδρικές περιφέρειες και βουλευτές εκλεγόμενους από λίστα σε μείζονες πολυεδρικές περιφέρειες.

Συνεπώς, τα όρια των υπό δημιουργία νέων δήμων (θα) δείχνουν και τα όρια των (υπό δημιουργία επίσης) νέων μονοεδρικών περιφερειών. Αυτό δεν σημαίνει ότι απαραιτήτως θα συμπίπτουν. Αν, για παράδειγμα, στο νομό Λάρισας είναι τελικά τέσσερις οι μονοεδρικές περιφέρειες, αυτό δεν σημαίνει ότι θα είναι τέσσερις και οι δήμοι.

Ωστόσο, το ποιοι (σημερινοί) δήμοι θα συγχωνευθούν θα έχει καθοριστική σημασία για το πώς θα διαμορφωθούν οι εκλογικές περιφέρειες καθώς εκτός του Δήμου Λαρισαίων, ο οποίος με βάση τον αριθμό ψηφοφόρων εκλέγει μόνος του βουλευτή (και περισσεύουν κιόλας ψήφοι), οι υπόλοιποι νέοι δήμοι θα αποτελούν ανά δύο, τρεις ή και περισσότεροι (ανάλογα τον τελικό αριθμό) μία περιφέρεια.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ

Όπως η «Ε» πληροφορείται, ο υπουργός Εσωτερικών κ. Γιάννης Ραγκούσης έχει αποκαλύψει σε «κλειστή» σύσκεψη στελεχών του ΠΑΣΟΚ ότι ο «Καποδίστριας 2» σχεδιάζεται από μηδενική βάση. Η πρόταση του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ) της ΚΕΔΚΕ, που είχε παρουσιαστεί τον Αύγουστο του 2008, θα ληφθεί υπ’ όψιν αλλά δεν είναι δεσμευτική.

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

Στο νομό Λάρισας, πάντως, βάση των αλλαγών (θα) είναι ο Δήμος Λαρισαίων. Τα σενάρια που κυκλοφορούν είναι πολλά. Με βάση τις πληροφορίες ότι κάθε μονοεδρική περιφέρεια θα αποτελείται από 50-60 χιλιάδες ψηφοφόρους, ο νομός Λάρισας θα έχει τέσσερις τέτοιες περιφέρειες. Με τα σημερινά δεδομένα, ο Δήμος Λαρισαίων εκλέγει... ενάμιση βουλευτή αφού οι ψηφοφόροι του ανέρχονται στις 90 χιλιάδες.

Θα προστεθούν, λοιπόν, κι άλλες 30 χιλιάδες (προσοχή: ψηφοφόρων, όχι κατοίκων) στον Δήμο Λαρισαίων ώστε να έχει και δεύτερη έδρα; Φαίνεται λογικό. Σε μια τέτοια περίπτωση, πώς θα καθορισθούν τα σύνορα των δύο μονοεδρικών περιφερειών εντός της πόλης; Θα υπάρξει το φαινόμενο οι κάτοικοι στη μία πλευρά ενός δρόμου της Λάρισας να ψηφίζουν στην άλφα εκλογική περιφέρεια και στην ακριβώς απέναντι πλευρά στη βήτα εκλογική περιφέρεια; Διόλου απίθανο.

Εκτός εάν εκτός από τις μονοεδρικές, συσταθούν και διεδρικές περιφέρειες. Κυκλοφορεί και τέτοιο σενάριο καθώς αρκετοί δήμοι, κυρίως στη Β’ Αθηνών, έχουν περισσότερους από 60 χιλιάδες ψηφοφόρους, άρα εκ των πραγμάτων τίθεται θέμα πως θα διαιρεθούν σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες.

Κι ο υπόλοιπος νομός Λάρισας; Οι άλλες δύο έδρες θα καλύπτουν μία το βόρειο τμήμα και η δεύτερη το νότιο; Πού θα είναι τα όριά τους; Και ποια η ονομασία τους; Θα υπάρχει δηλαδή «βουλευτής Βόρειας Λάρισας»;

Όλα αυτά μένουν να απαντηθούν και – κατά τα φαινόμενα – θα απαντηθούν σύντομα αφού η κυβέρνηση θέλει ως το συνέδριο της ΚΕΔΚΕ τον προσεχή Ιανουάριο να έχει καταλήξει και παρουσιάσει την πρότασή της για το νέο διοικητικό χάρτη της Ελλάδας - ο διοικητικός χάρτης θα φανερώνει εν πολλοίς και το πώς θα διαμορφωθούν οι εκλογικές περιφέρειες.

ΔΥΟ... ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΕΣ

Παρ’ όλο που για τον αριθμό των νέων δήμων δεν υπάρχουν αποφάσεις, στην κυβέρνηση προσανατολίζονται στον αριθμό «160» όσον αφορά στις μονοεδρικές περιφέρειες. Οι υπόλοιποι (140) θα εκλέγονται με λίστα από (κατά πάσα πιθανότητα) 6 μείζονες πολυεδρικές περιφέρειες.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, σ’ αυτές τις 6 μείζονες περιφέρειες θα υπάρχει κρατικός αξιωματούχος (υπερπεριφερειάρχης), διορισμένος από την κυβέρνηση, ο οποίος θα έχει υπό τη δικαιοδοσία του τις κρατικές υπηρεσίες που δεν θα μεταφερθούν στις αρμοδιότητες του αιρετού περιφερειάρχη (ο ακριβής καταμερισμός των αρμοδιοτήτων δεν έχει γίνει ακόμη).

Με βάση τον σχεδιασμό αυτό, η Λάρισα θα γίνει έδρα δύο περιφερειαρχών: του αιρετού, τα όρια του οποίου θα είναι η Θεσσαλία και του διορισμένου, ο οποίος θα έχει την υπερπεριφέρεια Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας (ή μήπως και Ηπείρου;)

 

ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΙΤΑ ΤΗΣ ΚΕΔΚΕ

Οι δύο προτάσεις για τον «Καποδίστρια 2»

 

Τον Αύγουστο του 2008 το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΚΕΔΚΕ είχε παρουσιάσει δύο προτάσεις για τον «Καποδίστρια 2» στο νομό Λάρισας.

Οι προτάσεις αυτές, όπως αποκάλυψε ο υπουργός Εσωτερικών κ. Γιάννης Ραγκούσης, λαμβάνονται υπ’ όψιν στη νέα χάραξη του διοικητικού χάρτη της χώρας αλλά δεν είναι δεσμευτικές.

Αναλυτικά, το 1ο σενάριο (το λεγόμενο «σκληρό») του ΙΤΑ προβλέπει τους εξής 7 δήμους:

1) Δήμοι Λαρισαίων, Γιάννουλης, Κοιλάδας, Κραννώνος και Νίκαιας

2) Δήμοι Αντιχασίων, Ελασσόνας, Λιβαδίου, Ολύμπου, Ποταμιάς, Σαρανταπόρου και κοινότητες Βερδικούσιας και Καρυάς (ολόκληρη η επαρχία Ελασσόνας δηλαδή).

3) Δήμοι Ενιπέα, Ναρθακίου, Πολυδάμαντα και Φαρσάλων (ολόκληρη η επαρχία Φαρσάλων δηλαδή).

4) Δήμοι Αγιάς, Λακέρειας, Μελιβοίας (ολόκληρη η επαρχία Αγιάς δηλαδή).

5) Δήμοι Αρμενίου, Κιλελέρ, Πλατυκάμπου (ο «αγροτικός» δήμος).

6) Δήμοι Γόννων, Ευρυμενών, Κάτω Ολύμπου, Μακρυχωρίου, Νέσσωνος και κοινότητα Αμπελακίων (δήμος της περιοχής Τεμπών – Δέλτα Πηνειού).

7) Δήμοι Τυρνάβου και Αμπελώνα (το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας Τυρνάβου).

Υπενθυμίζεται ότι με βάση το σενάριο αυτό οι δήμοι συνενώνονται όπως είναι σήμερα. Για την Τσαριτσάνη προτείνεται να ενταχθεί στον δήμο Ελασσόνας (το ίδιο ισχύει και για το δεύτερο σενάριο) με την επισήμανση πως την τελική απόφαση θα την πάρει η κυβέρνηση.

Το 2ο σενάριο προβλέπει τη χάραξη των ορίων των δήμων από την αρχή. Είναι μεν πιο «μαλακό» όσον αφορά στον αριθμό των δήμων (11) αλλά κάνει πολύ μεγάλες αλλαγές εντός των σημερινών δήμων.

Συγκεκριμένα προβλέπει:

1) Δήμοι Λιβαδίου, Ολύμπου και Σαρανταπόρου,

2) Δήμοι Αντιχασίων, Ελασσόνας, Ποταμιάς (ο μισός) και κοινότητες Βερδικούσιας και Καρυάς,

3) Δήμοι Αρμενίου, Κιλελέρ, Νίκαιας (ένα μέρος) και Πλατυκάμπου (πλην Μελισσοχωρίου και Ομορφοχωρίου) και ένα μέρος του Δήμου Αγιάς,

4) Δήμοι Τυρνάβου, Αμπελώνα κι ο υπόλοιπος Δήμος Ποταμιάς (δεν αναφέρεται ποιο τμήμα),

5) Δήμοι Γόννων, Ευρυμενών, Κάτω Ολύμπου και η κοινότητα Αμπελακίων,

6) Δήμοι Αγιάς (το υπόλοιπο τμήμα – δεν αναφέρεται ποιο), Λακέρειας (ένα μέρος) και Μελιβοίας

7) Δήμοι Μακρυχωρίου, Νέσσωνος και το υπόλοιπο του Δ. Λακέρειας (δεν αναφέρεται ποιο),

8) Δήμοι Ενιπέα και Φαρσάλων,

9) Δήμοι Λαρισαίων, Γιάννουλης, από το Δ. Νίκαιας Νίκαια, Νέα Λεύκη, Νέες Καρυές και Ζάππειο, από τον Δ. Πλατυκάμπου Μελισσοχώρι και Ομορφοχώρι και από το Δήμο Κοιλάδας Ελευθεραί, Αμυγδαλέα, Ραχούλα, Μάνδρα και Κουτσόχερο,

10) Δήμοι Κοιλάδας (ό,τι απέμεινε), Κραννώνος κι ό,τι απέμεινε από τον Δήμο Νίκαιας (δεν υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά).

11) Δήμοι Ναρθακίου και Πολυδάμαντα.