Με... σημαία την «ενότητα» και τον «κοινωνικό φιλελευθερισμό», αλλά σε κλίμα βαθύτατης πόλωσης, εκατέρωθεν εκτόξευσης «καμουφλαρισμένων» κατηγοριών, υπεκφυγών, υπαρκτών ή και ανύπαρκτων ιδεολογικών διαφορών, παρελθοντικών αναφορών και μελλοντικών υποσχέσεων, οι υποψήφιοι για την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας-Ντόρα Μπακογιάννη, Αντώνης Σαμαράς, Παναγιώτης Ψωμιάδης- θέτουν σήμερα εαυτούς στην κρίση των μελών του κόμματος, το οποίο εκλέγει το νέο πρόεδρό του. Και παράλληλα, όπως τουλάχιστον ευελπιστούν, στη Νέα Δημοκρατία και τον επόμενο Πρωθυπουργό της χώρας. Όπως δε, όλα μέχρι στιγμής δείχνουν, ο «αγώνας» των υποψήφιων αρχηγών θα είναι ένα ντέρμπι, που μπορεί να έχει και δεύτερο γύρο.
Οι νεοδημοκράτες, οδηγούνται στις κάλπες, βιώνοντας μία πρωτόγνωρη κομματική διαδικασία τόσο για τους ίδιους, όσο και γενικότερα για την Ελλάδα. Διότι, μπορεί να προηγήθηκε το ΠΑΣΟΚ σε κάτι αντίστοιχο, αλλά εκεί οι συνθήκες, ήταν διαφορετικές.
Τα ήδη μέλη, αλλά και όσοι επιθυμούν να εγγραφούν την τελευταία ώρα, την «ώρα της κάλπης», θα είναι αυτοί που ως ευρεία κομματική βάση, θα αναδείξουν για πρώτη φορά πρόεδρο στην ιστορία της Νέας Δημοκρατίας. Η επιτυχία του «πειράματος» θα διαφανεί και από τη συμμετοχή στη σημερινή διαδικασία, καθώς όλοι βάζουν τις 500.000-να υπενθυμίσουμε ότι για πρώτη φορά η ψηφοφορία θα γίνει με εθνικούς καταλόγους- ως «μίνιμουμ» για την... αξιοπρεπή έκβαση του εγχειρήματος. Το οποίο, αναμένεται ότι θα δώσει έναν «ισχυρό νέο Πρόεδρο», που θα «θωρακίζεται» από τη λαϊκή ετυμηγορία.
«ΠΟΙΟΙ» ΚΑΙ «ΠΟΣΟΙ»
Και επειδή ακριβώς, το τοπίο είναι ομιχλώδες σχετικά με το «ποιοι» και «πόσοι» θα ψηφίσουν, γι’ αυτό και οι όποιες προβλέψεις είναι παρακινδυνευμένες. Εκείνο που είναι ξεκάθαρο, είναι ότι εκείνος εκ των υποψηφίων που έχει τον καλύτερο μηχανισμό κινητοποίησης των υποστηρικτών του, προκειμένου να οδηγηθούν στις κάλπες και να ψηφίσουν, θα είναι και αυτός που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει τη «μάχη». Με δύο λόγια σήμερα μιλάνε οι μηχανισμοί. Και η ώρα των αστικών κέντρων επίσης, γιατί είναι προφανές ότι ο επόμενος πρόεδρος της ΝΔ από τις ψήφους των μεγάλων αστικών κέντρων θα αναδειχτεί. Ευελπιστείται δε ότι τελικά δεν θα χρειαστεί να υπάρξει δεύτερος γύρος.
Η «ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ»
Όσον αφορά, πάντως, στη «θωράκιση» του νέου αρχηγού από τη βάση, φαίνεται να είναι ένα εχέγγυο που έχει απόλυτη ανάγκη, καθώς: ναι μεν, ο περαιτέρω εκδημοκρατισμός της διαδικασίας καθιστά το κόμμα πιο ανοιχτό, αλλά... Αλλά, η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος, έχει καλλιεργήσει ένα κλίμα «φανατισμού» μεταξύ των οπαδών εκατέρωθεν, το οποίο δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι μπορεί να ελεγχθεί ή να «ξεθυμάνει» τόσο εύκολα την επαύριον. Και, ως εκ τούτου, παρά τις εκπεφρασμένες καλές προθέσεις, όλων στη ΝΔ και κυρίως των δυο βασικών υποψηφίων και τις ανάλογες «δεσμεύσεις», η «επόμενη μέρα» στο κόμμα, παραμένει ένα ομολογούμενο ή ανομολόγητο, μεγάλο όμως, ερωτηματικό αν όχι για όλους, πάντως για πολλούς. Είναι προφανές, ότι οι «μάχες χαρακωμάτων», τουλάχιστον, μεταξύ στελεχών που έλαβαν ανοιχτά θέση υπέρ του ενός ή της άλλης, δεν πρόκειται να εκλείψουν. Και αν η διάσπαση δεν φαντάζει πιθανή, ωστόσο είναι πιθανότατο, αν όχι βέβαια, ότι θα λειτουργεί «ένα κόμμα μέσα στο κόμμα», από εκείνους που θα χάσουν τη μάχη.
Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΓΥΡΟΣ
Διαδικαστικά, ερωτηματικό παραμένει επίσης, αν τελικά υπάρξει δεύτερος γύρος, η προσέλευση των οπαδών για δεύτερη φορά μέσα σε μία εβδομάδα στις κάλπες, αν θα είναι ανάλογη της πρώτης ή αν κινδυνεύει να αποδυναμωθεί η όλη διαδικασία. Βέβαια, η εφορευτική επιτροπή, φρόντισε να διασφαλίσει, ότι αυτοί που θα έχουν δικαίωμα ψήφου στο δεύτερο γύρο , θα πρέπει να έχουν ψηφίσει και στον πρώτο, αλλά αυτό δεν διασφαλίζει την προσέλευση ούτε τη σημερινή ούτε και εκείνη του Σαββάτου, αν χρειαστεί.
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
Ενδιαφέρον, σχετικά με την προσέλευση στις κάλπες, παρουσιάζει και ο τρόπος που τα επιτελεία των δύο βασικών διεκδικητών, Ντόρας και Σαμαρά, προσεγγίζουν και εκτιμούν το συγκεκριμένο θέμα. Και οι δύο υποψήφιοι σε κάθε ομιλία τους, απευθύνουν προσκλητήριο μαζικής συμμετοχής στη διαδικασία.
Αλλά, ο τρόπος που «ποντάρουν» στη συμμετοχή αυτή είναι διαφορετικός.
Η πλευρά της Ντόρας εκτιμά ότι όσοι περισσότεροι ψηφίσουν τόσο καλύτερα θα είναι για την πρώην ΥΠΕΞ, η όποια είναι στραμμένη προς τον μεσαίο χώρο, και συνεπώς όσο ανοίγει το εκλογικό σώμα αυτό θα αποβαίνει υπέρ της.
Από την πλευρά Σαμαρά πάλι, που έχει επικεντρωθεί στον «παραδοσιακό και δυσαρεστημένο νεοδημοκράτη πρωτίστως» εκτιμούν ότι όσοι περισσότεροι νεοδημοκράτες ψηφίσουν, τόσο θα ευνοηθεί η υποψηφιότητά του.
Επειδή όμως κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια «ποιοι» και «πόσοι» θα ψηφίσουν, ακριβώς γι’ αυτό και οι «υπολογισμοί» είναι στο... περίπου. Άλλωστε οι εθνικοί κατάλογοι δεν βοηθούν να «εντοπιστεί» το σώμα των ψηφοφόρων. Κάτι, που μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη προσέγγιση όταν ισχύουν «κομματικοί κατάλογοι».
ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
Όπως αναφέραμε και παραπάνω, πέραν των αιχμών, των βολών και των λοιπών «πολεμοφοδίων» που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη μακρά προεκλογική περίοδο-η παρούσα για την ανάδειξη του αρχηγού της ΝΔ είναι μεγαλύτερη από εκείνη για την ανάδειξη πρωθυπουργού(!)- η ειδοποιός διαφορά, εντοπίστηκε στο ιδεολογικό ζήτημα. Με την Ντόρα να κάνει άνοιγμα στον μεσαίο χώρο μιλώντας για ένα σύγχρονο κόμμα και κατηγορώντας τις «περιχαρακώσεις» και τον Αντώνη Σαμαρά να στρέφεται πρωτίστως προς τους σταθερούς και απογοητευμένους οπαδούς της ΝΔ και εν συνεχεία προς άλλες κατευθύνσεις. Αλλά και με τους δύο, και τον Π. Ψωμιάδη επίσης, να μιλάνε εντέλει για «αμφίπλευρη» διεύρυνση και προς τα δεξιά και προς τα αριστερά του κόμματος. Έτσι, που θα μπορούσε να πει κανείς, ότι δεν είναι θέμα «ιδεολογίας» αλλά «στρατηγικής» που επιθυμεί να ακολουθήσει ο καθένας προκειμένου να φθάσει στον επιθυμητό στόχο, που είναι βέβαια η επαναφορά στην εξουσία. Παρότι, η αναφορά της «λαϊκής δεξιάς» από κάποιους δίνει σαφέστατα μία πιο... δεξιόστροφη κλίση στη ΝΔ και «απειλεί» το ΛΑΟΣ, αφήνοντας όμως ελευθερία κινήσεων στο ΠΑΣΟΚ και στον λεγόμενο «μεσαίο χώρο». Ουσιαστικά αυτό που αναζητείται είναι η «χρυσή τομή».
Παράλληλα, έγινε κατά την προεκλογική περίοδο, και μία θεωρητική συζήτηση για την ανασυγκρότηση και αναδιοργάνωση του κόμματος με τους «μηχανισμούς» να αποτελούν το αγαπημένο θέμα συζήτησης και αντιπαράθεσης.
«Η ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ»
Σε κάθε περίπτωση «ο γέγονε, γέγονε». Σήμερα είναι η ώρα της κάλπης για τη Νέα Δημοκρατία, η όποια καλείται να εκλέξει τον 7ο αρχηγό της από την ίδρυση της και μετά. Και, από την «επόμενη μέρα», και εκεί θα είναι και το δυσκολότερο, καλείται να βρει τον βηματισμό της και τον σύγχρονο χαρακτήρα της και επιτέλους να ασκήσει τον ρόλο που ο λαός επέλεξε γι’ αυτήν στις πρόσφατες εθνικές εκλογές: της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Για να υπάρχει ισορροπία στην πολιτική αλλά και στο πολίτευμα. Τη Δημοκρατία.
Ο Γκάντι είχε πει: «πρέπει να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε». Και νομίζω, ότι αυτό ταιριάζει απόλυτα τόσο στους υποψήφιους προέδρους και τον νέο Πρόεδρο, όσο και στα στελέχη και στους βουλευτές την επόμενη μέρα στη Νέα Δημοκρατία.
ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Ψηφοφορία με 48 γαλάζιες κάλπες
* Τι πρέπει να γνωρίζουν όσοι επιθυμούν να ψηφίσουν
Της Μαρίνας Αποστολοπούλου
Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οπαδοί, φίλοι και μέλη της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι θα εκλέξουν τον νέο πρόεδρο του κόμματος μεταξύ των: Ντόρας Μπακογιάννη, Αντώνη Σαμαρά και Παναγιώτη Ψωμιάδη, από τις 7 το πρωί μέχρι τις 7 το βράδυ.
Στη ΝΟΔΕ Λάρισας είναι όλα έτοιμα για την εκλογική διαδικασία στον νομό. Έχουν ήδη εγκατασταθεί 102 υπολογιστές και τρεις εφεδρικοί, ενώ οι κάλπες που συνολικά έχουν στηθεί είναι 48, εκ των οποίων οι 11 στη Λάρισα και συγκεκριμένα στην αίθουσα Βαρέων Αθλημάτων στο Αλκαζάρ. Ενώ στους καποδιστριακούς δήμους οι κάλπες έχουν τοποθετηθεί στην έδρα κάθε δήμου. Από δύο κάλπες σε Φάρσαλα, Ελασσόνα και Τύρναβο. Η δε ψηφοφορία θα διεξαχθεί από τις 7 το πρωί μέχρι τις 7 το βράδυ, βάσει των εθνικών καταλόγων. Ενώ, εφόσον χρειαστεί και δεύτερος γύρος εκλογών, αυτός θα γίνει το Σάββατο 5 Δεκεμβρίου επίσης από τις 7 το πρωί μέχρι τις 7 το απόγευμα.
Για όλα υπάρχει ένας συντονιστής ενώ έχουν βρεθεί και οι απαιτούμενοι χειριστές των Η/Υ.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι: για να μπορεί να ψηφίσει κανείς στον δεύτερο γύρο θα πρέπει να έχει ψηφίσει και στον πρώτο και επίσης ότι εκεί που θα ψηφίσει κανείς στον πρώτο γύρο πρέπει να ψηφίσει και στο δεύτερο. Επίσης και τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών που είναι στη διαδικασία της Κυριακής θα είναι και στον δεύτερο γύρο εφόσον υπάρξει. Οι εφορευτικές είναι πενταμελής και αποτελούνται από έναν εκπρόσωπο του κόμματος, έναν δικηγόρο, και από έναν εκπρόσωπο των τριών υποψηφίων για την Προεδρία που θα υποδείξουν οι ίδιοι.
Εκτός από τους υπολογιστές παρελήφθησαν από τη ΝΟΔΕ και 11 κινητά τηλέφωνα τα όποια θα χρησιμοποιηθούν σε αντίστοιχους 11 Δήμους όπου δεν υπάρχει ADSL προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την ψηφοφορία.
Όσον αφορά στο θέμα της προσέλευσης κανείς δεν γνωρίζει «ποιοι» και «πόσοι» θα ψηφίσουν, καθώς η εκλογή γίνεται βάσει των εθνικών καταλόγων. Στον νομό Λάρισας πάντως είναι εγγεγραμμένα στη Νέα Δημοκρατία περί τα 7.500 μέλη, και υπολογίζεται ότι η προσέλευση στις κάλπες για να είναι ικανοποιητική πρέπει να είναι γύρω στις 10.000.
Η ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ
Σύμφωνα και με την ανακοίνωση του κόμματος, δικαίωμα ψήφου έχουν όλα τα μέλη του κόμματος, τα οποία είτε είναι εγγεγραμμένα και επαναβεβαιώνουν την εγγραφή τους κατά την ημέρα διενέργειας της εκλογής, είτε εγγράφονται την ημέρα διενέργειας της εκλογής, με την καταχώρισή τους στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων του κόμματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του καταστατικού όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, εφόσον είναι εγγεγραμμένα στους εκλογικούς καταλόγους των εθνικών εκλογών.
Κάθε ψηφοφόρος προσερχόμενος στο χώρο της ψηφοφορίας για την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, παραλαμβάνει, εφόσον δεν έχει μαζί του έντυπο αίτησης συμμετοχής του στη διαδικασία, το συμπληρώνει και το υπογράφει. Για την αναγνώρισή του, ο ψηφοφόρος επιδεικνύει την ταυτότητα, ή την προσωρινή βεβαίωση της οικείας αστυνομικής αρχής ή το διαβατήριο ή την άδεια οδήγησής του. Όσοι ψηφίσουν, θα καταβάλουν το ποσό των 2 ευρώ.
Τα ψηφοδέλτια είναι τέσσερα, από ένα για τον κάθε υποψήφιο Ντόρα Μπακογιάννη, Αντώνη Σαμαρά και Παναγιώτη Ψωμιάδη και ένα «λευκό». Θα πρέπει να γνωρίζουν οι ψηφοφόροι ότι δεν χρειάζεται στο ψηφοδέλτιο σταυρός προτίμησης.
Να σημειώσουμε εξάλλου ότι συνολικά στην χώρα, έχουν δημιουργηθεί συνολικά 1.039 εκλογικά κέντρα. Σε αυτά θα λειτουργήσουν 1.584 εκλογικά τμήματα.. Ενώ στις 8 χώρες της Ευρώπης θα λειτουργήσουν 64 εκλογικά τμήματα. Συνολικά έχουν εγκατασταθεί 3.516 ηλεκτρονικοί υπολογιστές.
Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του προέδρου της Εφορευτικής Επιτροπής των εκλογών Δημήτρη Σιούφα η πρώτη ανακοίνωση θα αφορά στη συμμετοχή των πολιτών στην ψηφοφορία. Στη συνέχεια και αφού συγκεντρωθεί ένας ικανός αριθμός αποτελεσμάτων από εκλογικά τμήματα, που θα αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 20% των εκλογικών τμημάτων, θα αρχίσει να γίνεται η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Θέλω να υπογραμμίσω, ανέφερε στις δηλώσεις του ο κ. Σιούφας, ότι αυτό το 20% των εκλογικών τμημάτων, που θα ανακοινώσουμε, δεν σημαίνει, σε καμιά περίπτωση, ότι ο αριθμός αυτός είναι αντιπροσωπευτικός για την εξαγωγή του τελικού αποτελέσματος. Θα το κάνουμε για την ενημέρωση, προς τα Μέσα, τους πολίτες, την ελληνική κοινωνία, η οποία θα παρακολουθεί εκείνο το βράδυ την έκδοση των αποτελεσμάτων. Στη συνέχεια η ροή θα γίνεται με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς για τους οποίους θα σας ενημερώσουμε την Κυριακή το απόγευμα. Θα δίνονται, βέβαια, συγκεντρωτικά αποτελέσματα.
Τα εκλογικά αποτελέσματα θα μεταδίδονται με δυο οδεύσεις. Η μία είναι εκείνη μέσω των Η/Υ, την οποία θα δίδουν ο πρόεδρος και τα μέλη της Εφορευτικής Επιτροπής στους χειριστές των Η/Υ. Η άλλη οδός είναι το φαξ, που θα λειτουργεί με ειδικούς κωδικούς. Τα αποτελέσματα, από τις δύο οδεύσεις, καθώς θα φθάνουν εδώ, θα ταυτοποιούνται και έτσι θα μπαίνει το αποτέλεσμα στο κεντρικό σύστημα, για την εξαγωγή του τελικού αποτελέσματος».
ΠΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΝΑΔΕΙΧΘΗΚΑΝ ΟΙ 6 ΠΡΟΕΔΡΟΙ ΣΤΗΝ 35ΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΤΑΞΗΣ
Από τον εθνάρχη στον ανιψιό και το αύριο της Ν.Δ.
Επιμέλεια: Δημ. Κατσανάκης
Τον έβδομο κατά σειρά πρόεδρο στην 35χρονη ιστορία της μεταπολιτευτικής περιόδου εκλέγει σήμερα σε μια ανοιχτή διαδικασία, πρωτόγνωρη για τα δεδομένα του κόμματος, η βάση της Νέας Δημοκρατίας. Τη διαδικασία της διαδοχής άνοιξε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής μετά τη συντριβή του κόμματος στην τελευταία εκλογική αναμέτρηση και ολοκλήρωσε το πρόσφατο συνέδριο, που συγκλήθηκε με αντικείμενο την τροποποίηση του καταστατικού και την ψήφιση της πρότασης για την εκλογή του νέου προέδρου απευθείας από τη βάση του κόμματος.
Απόψε το βράδυ ή το αργότερο το επόμενο Σάββατο -εφόσον απαιτηθεί και δεύτερος γύρος- η φωτογραφία του νικητή θα αναρτηθεί στη Ρηγίλλης δίπλα σ΄ αυτές του ιδρυτή Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Γεωργίου Ράλλη, του Ευάγγελου Αβέρωφ, του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, του Μιλτιάδη Έβερτ και του Κώστα Καραμανλή. Σε ποιες περιόδους και με ποιες διαδικασίες κινήθηκε στο εσωτερικό της ιστορικής παράταξης θέμα αλλαγής της ηγεσίας; Στα ερωτήματα αυτά επιχειρεί να απαντήσει η «Ε» με μια συνοπτική ιστορική αναδρομή από την ίδρυση της παράταξης μέχρι σήμερα.
Οι πρώτες εσωκομματικές εκλογές για την ανάδειξη νέας ηγεσίας έγιναν το 1980, μετά τη μεταπήδηση του ιδρυτή του κόμματος Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Μετά την ήττα στις εκλογές του 1985, ο τότε πρόεδρος Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ζήτησε ψήφο εμπιστοσύνης ως μοναδικός υποψήφιος, με μόνο αντίπαλο τα λευκά και άκυρα ψηφοδέλτια. Ως τότε, την ευθύνη ανάδειξης της νέας ηγεσίας είχε η κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας.
Το 1993 και 1996 (εκλογή και επανεκλογή Μιλτιάδη Έβερτ) υπήρξε ειδικό σώμα εκλεκτόρων αποτελούμενο από βουλευτές, ευρωβουλευτές και εκπροσώπους της βάσης του κόμματος, ενώ στην εκλογική διαδικασία του 1997 υπήρξε ένα πιο διευρυμένο εκλεκτορικό σώμα συνέδρων, όπου για πρώτη φορά χρειάστηκε επαναληπτική ψηφοφορία καθώς κανένας υποψήφιος δεν συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο.
Η σημερινή εκλογή, αν δεν υπάρξει και επαναληπτική, θα είναι η όγδοη εσωκομματική αναμέτρηση για την ανάδειξη νέας ηγεσίας της Ν.Δ. Από την ημέρα της ιδρύσεώς της από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, η Νέα Δημοκρατία είχε συνολικά άλλους πέντε –εκλεγμένους- αρχηγούς, τους Γ. Ράλλη, Ευάγγελο Αβέρωφ, Κ. Μητσοτάκη, Μ. Έβερτ και Κώστα Καραμανλή. Δυο φορές εξελέγησαν στην ηγεσία ο Κ. Μητσοτάκης και ο Μ. Έβερτ, οι οποίοι και παραιτήθηκαν αφού έχασαν τις εκλογές με αντίπαλο ο πρώτος τον Ανδρέα Παπανδρέου και ο δεύτερος τον Κώστα Σημίτη.
ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΡΥΤΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΟΧΟ
Στις 4 Οκτωβρίου του 1974 ιδρύεται η Νέα Δημοκρατία με ιδρυτή τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Η φυσιογνωμία της περιγράφεται με σαφήνεια στην ιδρυτική της διακήρυξη, όπου αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Η Νέα Δημοκρατία είναι η πολιτική παράταξη που ταυτίζει το έθνος με το λαό, την πατρίδα με τους ανθρώπους της, την πολιτεία με τους πολίτες της, την εθνική ανεξαρτησία με τη λαϊκή κυριαρχία, την πρόοδο με το κοινό αγαθό, την πολιτική ελευθερία με την έννομη τάξη και την κοινωνική δικαιοσύνη».
Στις βουλευτικές εκλογές του 1974, οι πρώτες μετά την πτώση της χούντας των Συνταγματαρχών, το νεοσύστατο κόμμα λαμβάνει ποσοστό 54,37%, το υψηλότερο που έχει καταγραφεί σε βουλευτικές εκλογές, και εξασφάλισε 220 έδρες στη Βουλή. Πρωταρχικός στόχος της Νέας Δημοκρατίας ήταν η ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ, προκάτοχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την επιτάχυνση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας, καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειάς της από εξωτερικούς κινδύνους, ενώ προτεραιότητα αποτέλεσε και η συμμετοχή της χώρας σε υπερεθνικούς οργανισμούς. Επίσης, τον Δεκέμβριο του 1974, η κυβέρνηση έλυσε οριστικά το πολιτειακό ζήτημα της χώρας, διεξάγοντας δημοψήφισμα με το οποίο καταργήθηκε η Βασιλεία και εγκαθιδρύθηκε η Αβασίλευτη Δημοκρατία.
Τρία χρόνια μετά την ίδρυσή της, το 1977, η Νέα Δημοκρατία προχωρεί στην εσωτερική της οργάνωση, με το προσυνέδριο του Απριλίου στη Χαλκιδική τον Απρίλιο, όπου συζητήθηκαν προτάσεις για το καταστατικό και τους κανονισμούς λειτουργίας των κομματικών οργανώσεών της. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής τόνισε: «Τα κόμματα για να εκπληρώσουν την αποστολή τους πρέπει: Πρώτον, να έχουν σαφή ιδεολογία και σταθερό προσανατολισμό. Δεύτερον, να κατέχονται από υψηλό αίσθημα ευθύνης. Τρίτον, να είναι δημοκρατικά οργανωμένα».
Επόμενος μεγάλος σταθμός για το κυβερνών κόμμα, μετά τις νικηφόρες εκλογές της 20ης Νοεμβρίου 1977, είναι ο Απρίλιος του 1979 οπότε συγκαλείται το Α' Συνέδριο στη Χαλκιδική, όπου εγκρίθηκαν ομόφωνα οι ιδεολογικές αρχές, που είχε εισηγηθεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Σύμφωνα με αυτές, η ιδεολογία του κόμματος, γνωστή ως ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός, αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με τη ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους για χάρη της κοινωνικής δικαιοσύνης. Επίσης εγκρίθηκε το καταστατικό και οι κανονισμοί λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων. Αυτό ήταν το πρώτο συνέδριο ελληνικού κόμματος, του οποίου οι σύνεδροι ήταν αιρετοί από τα μέλη.
Η πρώτη εκλογική διαδικασία για την αρχηγία και τη διαδοχή έγινε το 1980, μετά τη μετάβαση του ιδρυτή του κόμματος Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Ήταν 8 Μαΐου, όταν διασταύρωσαν τα ξίφη τους ο ευπατρίδης της παράταξης Γεώργιος Ράλλης και ο Ευάγγελος Αβέρωφ. Έπειτα από σκληρή μάχη, νικητής αναδείχτηκε ο Γ. Ράλλης, που έλαβε 88 σταυρούς, έναντι 84 του αντιπάλου του. Βρέθηκαν επίσης 3 λευκά ψηφοδέλτια. Ανεπίσημα, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παρότι διακήρυττε την ουδετερότητά του είχε υποστηρίξει τότε τον Γ. Ράλλη, κάτι που δεν του συγχώρεσε ποτέ ο Ευ. Αβέρωφ.
Σημειώνεται ότι ο Κ. Καραμανλής, όπως ο ίδιος έχει εξομολογηθεί, κάλεσε στο γραφείο του τους δύο υποψήφιους διαδόχους του – εν ενεργεία υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας αντίστοιχα- και τους ρώτησε αν θέλουν να αναμετρηθούν στην Κοινοβουλευτική Ομάδα για τη θέση του αρχηγού της ΝΔ ή αν προτιμούσαν να ορίσει εκείνος τον διάδοχό του. Και ο Ευάγγελος Αβέρωφ και ο Γεώργιος Ράλλης ζήτησαν να τεθούν υπό την κρίση της Κοινοβουλευτικής Ομάδος της ΝΔ.
ΤΡΕΙΣ ΠΡΟΕΔΡΟΙ ΣΤΑ 12 ΧΡΟΝΙΑ
Μετά τη συντριβή του κόμματος στις 18 Οκτωβρίου 1981 τόσο στις εθνικές εκλογές όσο και στις ευρωεκλογές, που διεξήχθησαν ταυτόχρονα την ίδια ημέρα, ο Γεώργιος Ράλλης αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη και υποβάλλει την παραίτησή του από την ηγεσία του κόμματος. Στις 9 Δεκεμβρίου του 1981 διεξάγεται ψηφοφορία στην Κοινοβουλευτική Ομάδα και υποψηφιότητα θέτουν, εκτός του Ευάγγελου Αβέρωφ και οι Κωστής Στεφανόπουλος και Γιάννης Μπούτος. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ, ένας κεντρώος πολιτικός που παρεισέφρησε τη δεκαετία του ’50 στη Δεξιά από την κεντροαριστερή παράταξη (ΕΠΕΚ – Φιλελεύθεροι) του Νικολάου Πλαστήρα, εκλέγεται άνετα, συγκεντρώνοντας 67 ψήφους, έναντι 32 του Κ. Στεφανόπουλου και 12 του Γιάννη Μπούτου, ο οποίος αργότερα προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ.
Το 1984, ο Ευάγγελος Αβέρωφ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας. Τοποθετεί τον εαυτό του στην κορυφή της λίστας του ευρωψηφοδελτίου της ΝΔ και ανακοινώνει ταυτόχρονα την απόφασή του να αποχωρήσει από την ηγεσία της ΝΔ. Υποψηφιότητα καταθέτουν οι κ. Κώστας Μητσοτάκης και Κωστής Στεφανόπουλος. Στις 17 Ιουνίου του 1984, η ΝΔ χάνει τις ευρωεκλογές, έχοντας, ωστόσο, αυξήσει το ποσοστό της σε σχέση με το 1981. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ παραιτείται με επιστολή του προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα και αποχωρεί από την ηγεσία στις 29 Αυγούστου 1984.
Ο ιδρυτής της ΝΔ Κων. Καραμανλής καθιστά σαφές ότι επιθυμεί την εκλογή του κ. Στεφανόπουλου. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες από την εποχή εκείνη, ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας επικοινώνησε προσωπικά με πολλούς βουλευτές της ΝΔ, προκειμένου να τους ζητήσει να στηρίξουν τη συγκεκριμένη υποψηφιότητα. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ, ωστόσο, δίνει «γραμμή» υπέρ του Κ. Μητσοτάκη, με τον οποία διατηρούσε άριστες πολιτικές σχέσεις.
Την 1η Σεπτεμβρίου 1984 ο κ. Κώστας Μητσοτάκης εκλέγεται πρόεδρος της ΝΔ, «κόντρα» στην επιθυμία του ιδρυτή του κόμματος και έχοντας στο πλευρό του τον απερχόμενο πρόεδρο Ευάγγελο Αβέρωφ. Συγκεντρώνει 70 ψήφους στην Κοινοβουλευτική Ομάδα έναντι 41 του κ. Κωστή Στεφανόπουλου, ο οποίος αργότερα (Σεπτέμβριος 1985) αποχώρησε από τη Ν.Δ. με άλλους εννιά βουλευτές και ίδρυσε δικό του κόμμα, τη ΔΗ.ΑΝΑ. χωρίς ωστόσο να εδραιωθεί στην πολιτική σκηνή.
Η εκλογική ήττα το 1985 ανάγκασε τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος, ως ο μοναδικός υποψήφιος. Τελικά στη διαδικασία της 29ης Αυγούστου έλαβε 82 σταυρούς προτίμησης, ενώ υπήρξαν 37 λευκά και 1 άκυρο, παραμένοντας στην ηγεσία.
Το Φεβρουάριο 1986 συγκαλείται στη Θεσσαλονίκη το Β' Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, όπου αποφασίζεται να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις φιλελεύθερες ιδέες, εμπλουτίζοντας τις ιδεολογικές αρχές του κόμματος, ενώ κρίνεται απαραίτητο να πραγματοποιηθούν καταστατικές αλλαγές, καθώς και αλλαγές των κανονισμών λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων.
Στις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου και του Νοεμβρίου του 1989, η Νέα Δημοκρατία, με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, παρά το γεγονός ότι συγκεντρώνει μεγάλα ποσοστά, της τάξεως του 44,3% και 46,2% αντίστοιχα, λόγω του εκλογικού νόμου δεν καταφέρνει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, με αποτέλεσμα την Κυβέρνηση Συνεργασίας με το Συνασπισμό, στην πρώτη περίπτωση, και την Οικουμενική Κυβέρνηση στη δεύτερη.
Παρ’ όλα αυτά, στις βουλευτικές εκλογές του 1990, επιτυγχάνοντας το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό της ιστορίας (46,9%), το κόμμα λόγω της ιδιομορφίας του εκλογικού νόμου, λαμβάνει μόλις 150 έδρες στη Βουλή, σχηματίζοντας μια αυτοδύναμη αλλά ασταθή κυβέρνηση. Τον Οκτώβριο 1993 η εκλογική ήττα της Ν.Δ. προκαλεί εσωκομματικούς τριγμούς και κλίμα εμφυλιοπολεμικό καθώς η αποχώρηση του Αντώνη Σαμαρά και άλλων βουλευτών τον προηγούμενο Ιούνιο είχε προκαλέσει την πτώση της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Ο τελευταίος κάνοντας πράξη τη δέσμευσή του παραιτείται από την ηγεσία του κόμματος, «κινώντας» ταυτόχρονα τη διαδικασία διαδοχής του. Στη διαδικασία υποψηφιότητα θέτουν οι κ. Μιλτιάδης Εβερτ και Γιάννης Βαρβιτσιώτης.
Ο πρώτος είχε αμφισβητήσει έντονα τις επιλογές του πρώην πρωθυπουργού (δημιουργία της ομάδας των «τριών» μαζί με τους Στ. Δήμα και Αθ. Κανελλόπουλο) και πολλοί πίστευαν ότι ο κ. Μητσοτάκης θα «έριχνε» όλο το πολιτικό του βάρος στην εκλογή του κ. Γιάννη Βαρβιτσιώτη. Σύμφωνα με καταγγελίες του ίδιου του πρώην υπουργού Αμυνας, αυτό δεν συνέβη. Ο κ. Βαρβιτσιώτης έχει δηλώσει και δημόσια ότι πολλοί εκ των βουλευτών που είχαν ανακοινώσει αρχικά ότι θα τον στήριζαν μετακινήθηκαν τελικά στο στρατόπεδο του κ. Εβερτ, ύστερα από οδηγία του απερχόμενου τότε προέδρου του κόμματος.
Στις 3 Νοεμβρίου ο Μιλτιάδης Έβερτ εξελέγη νέος πρόεδρος τον οποίο επέλεξε ένα διευρυμένο εκλεκτορικό Σώμα, αποτελούμενο από βουλευτές, ευρωβουλευτές και εκπροσώπους της βάσης του κόμματος. Ο κ. Έβερτ έλαβε 141 ψήφους και ο αντίπαλός του Ιωάννης Βαρβιτσιώτης 37.
Το 1996 προκηρύσσονται πρόωρες εκλογές για τις 22 Σεπτεμβρίου, όπου η Νέα Δημοκρατία αναδεικνύεται δεύτερη πάλι, συγκεντρώνοντας 38,12% και 108 έδρες. Αυτό οδηγεί τον πρόεδρο Μιλτιάδη Έβερτ σε παραίτηση και την κίνηση διαδικασίας για εκλογή νέου προέδρου, στην οποία ανακοινώνει ότι θα είναι και πάλι υποψήφιος.
Ο κ. Μ. Έβερτ επανεκλέγεται με την ίδια διαδικασία που έχει εκλεγεί και το 1993. Αντίπαλός του ήταν αυτή τη φορά ο Λαρισαίος Γιώργος Σουφλιάς. Η αναμέτρηση πραγματοποιείται μέσα σε κλίμα εσωκομματικής έντασης και με τον «διχασμό» να απειλεί και πάλι την παράταξη στις 4 Οκτωβρίου του 1996. Ο κ. Μ. Έβερτ, ο οποίος στηρίζεται από τη λεγόμενη «καραμανλική πτέρυγα» λαμβάνει 103 ψήφους ενώ ο κ. Γ. Σουφλιάς, που έχει τη στήριξη του κ. Μητσοτάκη, 84 ψήφους.
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΕ ΕΝΑΝ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
Η πρώτη εσωκομματική μάχη αλλά και η νέα ήττα στις εκλογές του 1996 αναζωπυρώνουν τις συζητήσεις για διεύρυνση του εκλεκτορικού σώματος ενώ παράλληλα αναζητείται υπερβατική υποψηφιότητα. Μετά από διαδοχικές εσωκομματικές διεργασίες προκηρύσσεται για τον Μάρτιο του 1997 συνέδριο για την οριστική επίλυση των εσωκομματικών λογαριασμών. Οι κ. Γιάννης Βαρβιτσιώτης και Γιάννης Κεφαλογιάννης προκρίνουν ως λύση για την ηγεσία τον κ. Κώστα Καραμανλή το νεώτερο, στενό συνεργάτη μέχρι εκείνη την περίοδο του απερχόμενου προέδρου κ. Μ. Εβερτ.
Η παρέμβαση των δύο ιστορικών στελεχών αποτυπώνει την αγωνία για την προοπτική επανόδου της παράταξης στην εξουσία μέσα σε κλίμα έντονων παρασκηνιακών κινήσεων. Το αξίωμα του προέδρου διεκδικούν οι κ. Μ. Έβερτ, Κ. Καραμανλής, Γ. Σουφλιάς και Β. Πολύδωρας. Στον πρώτο γύρο κανείς εκ των υποψηφίων δεν πετυχαίνει την απόλυτη πλειοψηφία. Ο κ. Καραμανλής έρχεται πρώτος με 40,73%, δεύτερος ο κ. Γ. Σουφλιάς με 30,52%, τρίτος ο κ. Μ. Εβερτ με 25,34% και τέταρτος ο κ. Β. Πολύδωρας με 3,41%.
Στον δεύτερο γύρο, ο απερχόμενος πρόεδρος της ΝΔ συνέβαλε καθοριστικά στην εκλογή προέδρου. Ο κ. Έβερτ στην προκειμένη περίπτωση στήριξε την υποψηφιότητα Καραμανλή, με αποτέλεσμα ο κ. Καραμανλής να εκλεγεί με ποσοστό 69,16%, έναντι του 30,84% που έλαβε ο κ. Γ. Σουφλιάς.
Με την εκλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή του νεότερου, που πέρασε στην ιστορία ως ο μακροβιότερος πρόεδρος, η Ν.Δ. εισέρχεται σε μια περίοδο ανάκαμψης και στη διάρκεια των επόμενων 12 χρόνων θα καταγράψει μερικές από τις πλέον λαμπρές σελίδες στην ιστορία της. Κερδίζει διαδοχικά τις βουλευτικές εκλογές της 7ης Μαρτίου του 2004, τις ευρωεκλογές της 13ης Ιουνίου του ίδιου έτους καθώς και τις βουλευτικές εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου του 2007 με υψηλά ποσοστά και μεγάλες διαφορές από το ΠΑΣΟΚ.
Μετά την εκλογική πανωλεθρία της 4ης Οκτωβρίου, ο Κώστας Καραμανλής παραιτήθηκε από την αρχηγία, ανοίγοντας τον δρόμο για τον επόμενο αρχηγό. Αυτή η αναμέτρηση για πρώτη φορά απευθύνεται στη βάση του κόμματος, καθώς θα ψηφίσουν όχι μόνο όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι, αλλά και όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία, εμφανιζόμενοι στα εκλογικά κέντρα με την ταυτότητά τους ακόμα και την ημέρα της εκλογής.