Οριστικό φαίνεται ότι είναι το διαζύγιο των έργων εκτροπής του Αχελώου με το πρόγραμμα – μαμούθ των πράσινων επενδύσεων της κυβέρνησης – τουλάχιστον ως το 2015.
Παρότι η εκτροπή θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα (αν όχι το μεγαλύτερο) περιβαλλοντικής σημασίας έργα για τη χώρα, δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα αναπτυξιακών παρεμβάσεων στον τομέα περιβάλλοντος με συνολικό προϋπολογισμό 44,44 δισ. ευρώ και ορίζοντα υλοποίησης το 2015 που ανακοίνωσε χθες η αρμόδια υπουργός κ. Τίνα Μπιρμπίλη (για την ακρίβεια, δεν γίνεται η παραμικρή αναφορά).
Βεβαίως, το υπουργείο μπορεί να ισχυρισθεί (όπως και πράττει) ότι αναμένει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αλλά και την ολοκλήρωση των σχεδίων διαχείρισης προκειμένου να διαπιστώσει αν και σε τι ποσοστό θα προχωρήσουν τα έργα της εκτροπής. Ωστόσο, το γεγονός ότι σ’ ένα τέτοιο «ευρύ» πρόγραμμα δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά στον Αχελώο, προφανώς (και μέχρις αποδείξεως του εναντίου) κάτι σημαίνει (για την ιστορία: στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και η χρηματοδότηση των σχεδίων διαχείρισης υδάτινων πόρων με 21 εκατ. ευρώ).
Αντίθετα και – προφανώς – ως αντιστάθμισμα περιλαμβάνονται τα έργα ολοκλήρωσης της λίμνης Κάρλας με συνολικό προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ τα οποία, όπως έγραψε και χθες η «Ε», θα χρηματοδοτηθούν από το ΕΣΠΑ (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» - ΕΠΠΕΡΑΑ).
Στη λίστα των έργων γίνεται αναφορά και στο φράγμα Μαυροματίου, το οποίο είναι ενταγμένο στο ΠΕΠ Θεσσαλίας και θα χρηματοδοτηθεί από το ΕΠΠΕΡΑΑ με τη συμπληρωματική πίστωση που χρειαζόταν για να ολοκληρωθεί.
Αναλυτικά, το πρόγραμμα που έδωσε στη δημοσιότητα η υπουργός Περιβάλλοντος τιτλοφορείται «Πρόγραμμα Αναπτυξιακών Παρεμβάσεων για την Πραγματική Οικονομία» και προβλέπει ότι ως το 2015 θα γίνουν «πράσινες» επενδύσεις ύψους 44,44 δισ. ευρώ: Τα 12,192 δισ. ευρώ θα προέλθουν από δημόσιους (εθνικούς και ευρωπαϊκούς) πόρους, ενώ οι επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα υπολογίζονται στα 32,244 δισ. ευρώ.
Βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι:
* «Δημιουργία άνω των 210.000 νέων θέσεων εργασίας εκ των οποίων 27.000 αφορούν σε προσωπικό μόνιμης απασχόλησης.
* Τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας σε μερικούς από τους σημαντικότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας όπως είναι ο κλάδος των κατασκευών, των εγκαταστάσεων και παραγωγής εξοπλισμού, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών και μελετών παντός τύπου καθώς και του τομέα της επικοινωνίας.
* Μεταφορά σημαντικής τεχνογνωσίας μέσω της δημιουργίας νέων κλάδων, νέων ειδικοτήτων και νέων προϊόντων.
* Αξιοποίηση του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού της χώρας.
* Επίτευξη σημαντικών δημοσιονομικών οφελών μέσω της ανάσχεσης του ρυθμού αύξησης της ανεργίας, της μείωσης των δαπανών σε επιδόματα ανεργίας και κίνητρα απασχόλησης, αύξηση των εισφορών προς τους ασφαλιστικούς φορείς και τόνωση της ζήτησης μέσω της δημιουργίας νέων εισοδημάτων».
Οι βασικοί Πυλώνες του προγράμματος αναπτυξιακών παρεμβάσεων είναι οι ακόλουθοι:
-«Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μεταβαίνοντας σε μία ανταγωνιστική οικονομία χαμηλής κατανάλωσης σε άνθρακα: Ο συγκεκριμένος Πυλώνας ενσωματώνει μία σειρά πολιτικών που εστιάζουν στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την αύξηση του ενεργειακού δυναμικού της χώρας από ΑΠΕ και φυσικό αέριο, τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού, την παροχή αξιόπιστων ενεργειακών προϊόντων και υπηρεσιών προς τους καταναλωτές και την προώθηση των φιλοπεριβαλλοντικών προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης μέσω των «Πράσινων Προμηθειών». Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδύσεων που περιλαμβάνονται κάτω από τον συγκεκριμένο πυλώνα είναι 31,8 δισ. ευρώ ενώ αναμένεται να δημιουργηθούν άνω των 169.000 θέσεων εργασίας.
-Αειφόρος διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων: Ο Πυλώνας αυτός συγκεντρώνει δράσεις που στοχεύουν στην προστασία και ανάδειξη της βιοποικιλότητας, στη διαχείριση και την προστασία των υδάτινων πόρων και των δασών, καθώς και στον σχεδιασμό για την έγκαιρη αντιμετώπιση περιβαλλοντικών κινδύνων και κρίσεων. Η επίτευξη των παραπάνω στόχων προσεγγίζεται μέσω της πραγματοποίησης αναπτυξιακών επενδύσεων σε τεχνικά έργα και έργα αξιοποίησης φυσικών πόρων καθώς και στην αποκατάσταση των φυσικών τοπίων. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδύσεων που περιλαμβάνονται κάτω από τον συγκεκριμένο πυλώνα είναι 2,3 δισ. ευρώ ενώ αναμένεται να δημιουργηθούν άνω των 11.000 θέσεων εργασίας.
-Αναβάθμιση της ποιότητας ζωής, με σεβασμό στο περιβάλλον: Μέσω των δράσεων του τρίτου Πυλώνα επιδιώκεται η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών με την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης, της κατοχύρωσης της παραγωγικής και κοινωνικής συνοχής, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία του περιβάλλοντος. Κάτω από τον Πυλώνα περιλαμβάνεται σειρά μεγάλων μητροπολιτικών παρεμβάσεων αστικής αναζωογόνησης, τόσο στη πρωτεύουσα όσο και στην περιφέρεια. Επίσης συμπεριλαμβάνονται σημαντικές δράσεις για τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος όπως η μείωση του θορύβου και της ρύπανσης και η ανάπτυξη της βιώσιμης κινητικότητας. Επίσης προωθούνται σημαντικές επενδύσεις στον τομέα της ανακύκλωσης και διαχείρισης αποβλήτων. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδύσεων που περιλαμβάνονται κάτω από τον συγκεκριμένο πυλώνα είναι 9,5 δισ. ευρώ ενώ αναμένεται να δημιουργηθούν περίπου 30.000 θέσεις εργασίας.
-Ενίσχυση των μηχανισμών και θεσμών περιβαλλοντικής διακυβέρνησης: Ο 4ος Πυλώνας του προγράμματος αποσκοπεί στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης μέσω μίας δέσμης δράσεων όπου βασικοί άξονες είναι η ενίσχυση των φορέων και μηχανισμών της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης, με θεσμικές παρεμβάσεις αλλά και επενδύσεις για την ενίσχυσή τους σε υλικούς και ανθρώπινους πόρους. Παράλληλα, προωθείται η πρόσβαση του πολίτη στην περιβαλλοντική πληροφορία στο πλαίσιο και της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας (INSPIRE) ενώ ενισχύεται και ο θεσμός του εθελοντισμού με δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, καθώς και της οργάνωσης και οικονομικής αρωγής εθελοντικών δράσεων. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδύσεων που περιλαμβάνονται κάτω από τον συγκεκριμένο πυλώνα είναι 846,7 εκ. ευρώ ενώ αναμένεται να δημιουργηθούν άνω των 2.400 θέσεων εργασίας».
ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ
Στο τμήμα υπό τον τίτλο «Αποτελεσματική διαχείριση και προστασία υδάτινων πόρων», στο πρόγραμμα αναφέρονται τα εξής:
«Η συστηματική, ορθολογική διαχείριση και η προστασία του υδάτινου περιβάλλοντος είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες του ΥΠΕΚΑ. Για τον σκοπό αυτό, το Υπουργείο αναμορφώνει και αναβαθμίζει τις αρμόδιες υπηρεσίες, εκσυγχρονίζει το θεσμικό πλαίσιο και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς ενώ δρομολογεί και εξασφαλίζει τους πόρους για όλες τις απαιτούμενες δράσεις. Επιπλέον, και στο πλαίσιο της παραπάνω πολιτικής, έχει προγραμματιστεί σειρά δράσεων μέσω των οποίων γίνεται κινητοποίηση επενδύσεων και πραγματοποίηση έργων καθώς και εκπόνηση μελετών γύρω από τους άξονες της διαχείρισης και της προστασίας των υδάτινων πόρων της χώρας και της ύδρευσης, συμπεριλαμβανομένων προσπαθειών για μείωση απωλειών πόσιμου νερού και ενεργειών αφαλάτωσης.
Βασικές κατευθύνσεις για τη διαχείριση και προστασία των υδάτινων πόρων
αποτελούν οι εκπόνηση σχεδίων για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδάτινων Πόρων, οι μελέτες παρακολούθησης της ποιότητας των επιφανειακών, θαλάσσιων και υπόγειων υδάτων, και η δημιουργία φραγμάτων (Μαυροματίου, Νεστορίου) με σκοπό την εξοικονόμηση υδάτων και τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα. Στον τομέα της ύδρευσης έχουν σχεδιαστεί και τίθενται σε εφαρμογή σημαντικές επενδύσεις ύψους 300 εκ. ευρώ για αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων ύδρευσης της Κέρκυρας, καθώς και σειρά άλλων επενδύσεων ύψους 450 εκ. ευρώ για τον περιορισμό των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης. Παράλληλα προχωρά άμεσα το πρόγραμμα δημιουργίας μονάδων αφαλάτωσης στα νησιά με πρόβλημα λειψυδρίας. Η εκπόνηση των δράσεων της πολιτικής διαχείρισης υδάτινων πόρων αναμένεται να δώσει νέα αναπτυξιακή προοπτική στην περιφέρεια, μέσω επενδύσεων συνολικού προϋπολογισμού 900,5 εκ. ευρώ, δημιουργώντας συνολικά απασχόληση που αντιστοιχεί σε 6.613 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων οι 3.833 αφορούν στην υλοποίηση των έργων ενώ 2.780 στην παραγωγική λειτουργία των επενδύσεων αυτών, και παρέχοντας παράλληλα πρόσφορο έδαφος και για περαιτέρω επενδύσεις».