Ανοιχτή γραμμή για τα νερά, το περιβάλλον, τη Γεωργία στη Θεσσαλία

Δημοσίευση: 17 Οκτ 2022 17:39 | Τελευταία ενημέρωση: 17 Οκτ 2022 17:48

Με τις αποζημιώσεις για τους «Ιανούς» θα μπορούσαν να κατασκευαστούν όλοι οι περιφερειακοί ταμιευτήρες

Οι τεράστιες ζημιές που προκαλούνται δεν οφείλονται αποκλειστικά στην ένταση των φαινομένων, αλλά ΚΑΙ στην έλλειψη σχεδίου, τεχνικών έργων και γενικότερα πολιτικής στη διαχείριση υδάτων και πλημμυρικών ροών

Εάν αξιολογήσουμε προσεκτικά τις πλημμύρες που κατά καιρούς κάνουν την εμφάνισή τους στη Θεσσαλία, όπως και ο προ δύο ετών «Ιανός», θα παρατηρήσουμε ότι οι συνέπειες της παρατεταμένης έντονης βροχόπτωσης στις διάφορες περιοχές υπήρξαν εκτεταμένες και δραματικές, όχι, όμως, αποκλειστικά και μόνο λόγω της (αδιαμφισβήτητης) έντασης των φαινομένων, αλλά ΚΑΙ λόγω της έλλειψης σχεδίου, τεχνικών έργων και γενικότερα πολιτικής στη διαχείριση υδάτων και πλημμυρικών ροών.


…Και εάν τυχόν κάποιοι επικαλεστούν την έλλειψη οικονομικών πόρων, θα θυμίσουμε πως οι αποζημιώσεις που συνολικά καταβλήθηκαν, μόνο εκείνη τη χρονιά, για τις καταστροφές σε πολίτες που πλήγηκαν από τον «Ιανό», θα ήταν αρκετές για να είχε κατασκευασθεί όχι μόνο το φράγμα Μουζακίου, αλλά μαζί και εκείνο της Πύλης! Και να σκεφθεί κανείς πως οι δαπάνες αυτές «επαναλαμβάνονται» κάθε λίγα χρόνια σε ανάλογες καταστάσεις, ενώ θα μπορούσαν οι πόροι αυτοί να έχουν αξιοποιηθεί δημιουργικά με την κατασκευή ΟΛΩΝ των περιφερειακών ταμιευτήρων. Αυτό υποστηρίζει η Ε.Δ.Υ.ΘΕ. , απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «ΕτΔ» με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για τη μείωση των Φυσικών Καταστροφών. Πιο συγκεκριμένα:

 

ΕΡΩΤΗΣΗ «ΕτΔ»:
Με απόφαση του ΟΗΕ, η 13η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως Διεθνής Ημέρα για τη μείωση των Φυσικών Καταστροφών.
Ποιες φυσικές καταστροφές συνδέονται με το υδατικό ζήτημα της Θεσσαλίας και πώς θα πρέπει να ενεργήσουμε για την αντιμετώπισή τους;

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ Ε.Δ.Υ.ΘΕ.:
Χωρίς αμφιβολία, η πιο μεγάλη απειλή για τη Θεσσαλία που σχετίζεται άμεσα με τα νερά είναι οι ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ, στις οποίες θα επικεντρωθούμε με τη σημερινή μας παρέμβαση.
Η πλημμύρα σε έναν ποταμό είναι η υπερσυγκέντρωση απορροών νερού από την ευρύτερη λεκάνη του.
Με τις πολύ σημαντικές επιστημονικές και τεχνολογικές προόδους που καταγράφηκαν εδώ και πολλές δεκαετίες (μετεωρολογία, ψηφιακά μέσα κ.λπ.) το φαινόμενο αυτό είναι απόλυτα προβλέψιμο και πολύ πιο εύκολα διαχειρίσιμο από ό,τι στο παρελθόν.
Όλα αυτά, όμως, προϋποθέτουν ότι οι έχοντες την ευθύνη διακυβέρνησης σε μια χώρα θα έχουν εκπονήσει τα απαραίτητα σχέδια, θα έχουν οργανώσει, εκπαιδεύσει και εξοπλίσει τις κατάλληλες διοικητικές δομές και, φυσικά, θα έχουν πραγματοποιήσει τα αναγκαία τεχνικά έργα.
Και στο θέμα αυτό η υπευθυνότητα των κυβερνώντων αποτελεί βασικό στοιχείο, αφενός για την προστασία της ζωής των κατοίκων στις πληττόμενες περιοχές, αφετέρου για την αποφυγή πολλαπλών υλικών και οικολογικών καταστροφών που κάθε φορά καταγράφονται σε τέτοιες δραματικές περιόδους.
Μια παρατήρηση στο σημείο αυτό θα είχε ενδιαφέρον.
Συχνά οι επικοινωνιακές τακτικές επιλέγουν τη χρήση κατάλληλων όρων, όπως για παράδειγμα «ακραία καιρικά φαινόμενα», που συνειρμικά παραπέμπουν σε αντικειμενική αδυναμία αντιμετώπισης μιας κατάστασης. Όταν μάλιστα παρουσιάζονται και τρομακτικές εικόνες καταστροφής στην τηλεόραση, όπου ο τηλεθεατής συνταράσσεται βλέποντας την απόγνωση των συνανθρώπων του που πλήττονται από μια έντονη πλημμύρα σε κάποια μακρινή χώρα, τότε το πιο πιθανό είναι να σκεφθεί ότι δεν μπορούμε να αποφύγουμε αυτές τις καταστροφές και να αποδεχθεί μοιρολατρικά όσα συμβαίνουν.
Εάν, όμως, αξιολογήσουμε προσεκτικά τις πλημμύρες που κατά καιρούς κάνουν την εμφάνισή τους στη Θεσσαλία, όπως και ο προ δύο ετών «Ιανός», θα παρατηρήσουμε ότι οι συνέπειες της παρατεταμένης έντονης βροχόπτωσης στις διάφορες περιοχές (Καρδίτσα, Μουζάκι, Φάρσαλα κ.ά.) υπήρξαν εκτεταμένες και δραματικές, όχι, όμως, αποκλειστικά και μόνο λόγω της (αδιαμφισβήτητης) έντασης των φαινομένων, αλλά ΚΑΙ λόγω της έλλειψης σχεδίου, τεχνικών έργων και γενικότερα πολιτικής στη διαχείριση υδάτων και πλημμυρικών ροών, καθώς, επίσης, και υποτίμησης των κανόνων λειτουργίας της φύσης και καλλιέργειας μιας χαλαρότητας (συχνά για πελατειακούς σκοπούς) απέναντι σε ανθρώπινες παρεμβάσεις που θα έπρεπε η Πολιτεία να έχει αποτρέψει (ενδεικτικά: κτίσματα μέσα στη «στενή» κοίτη ενός ποταμού).
Μια άλλη διαπίστωση είναι πως οι πλημμυρικές παροχές του «Ιανού» στην κάθε περιοχή, εκτός από την έντασή τους και την παρατεταμένη βροχόπτωση, ενισχυθήκαν σημαντικά ΚΑΙ από τις απορροές υδάτων από τις γύρω ορεινές περιοχές, αυξάνοντας την ποσότητα και την ορμητικότητα των νερών και, βεβαίως, και το μέγεθος των καταστροφών.
Αναρωτήθηκαν οι αρμόδιοι πόσο πιο ήπιες ενδεχομένως θα ήταν οι επιπτώσεις π.χ. στο Μουζάκι εάν είχε κατασκευασθεί ο ομώνυμος ταμιευτήρας (φράγμα) και είχε συγκρατήσει μεγάλες ποσότητες από τις δεκάδες εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού, τα οποία την κρίσιμη στιγμή συνέβαλαν σε σημαντικό βαθμό στην καταστροφή κτιρίων, γεφυρών, δρόμων και άλλων υποδομών; Απολογήθηκε ποτέ κάποιος εκπρόσωπος από τα κόμματα που μας κυβερνούν γιατί εδώ και δεκαετίες περιλαμβάνουν μεν στους σχεδιασμούς τους και «υπόσχονται» το έργο αυτό, χωρίς όμως να έχουν εργασθεί επαρκώς για να το «ωριμάσουν» μελετητικά και αδειοδοτικά και εν τέλει να το εντάξουν σε ένα πρόγραμμα υλοποίησης; [Σημ.: στην περιοχή Σοφάδων, οι αντίστοιχες συνέπειες, με ανάλογο ύψος βροχόπτωσης, υπήρξαν σαφώς πιο περιορισμένες λόγω της συγκράτησης σημαντικών ποσοτήτων νερού από τον ταμιευτήρα Σμοκόβου].
Και εάν τυχόν κάποιοι επικαλεστούν την έλλειψη οικονομικών πόρων, θα θυμίσουμε πως οι αποζημιώσεις που συνολικά καταβλήθηκαν, μόνο εκείνη τη χρονιά, για τις καταστροφές σε πολίτες που πλήγηκαν από τον «Ιανό», θα ήταν αρκετές για να είχε κατασκευασθεί όχι μόνο το φράγμα Μουζακίου, αλλά μαζί και εκείνο της Πύλης!
Και να σκεφθεί κανείς πως οι δαπάνες αυτές «επαναλαμβάνονται» κάθε λίγα χρόνια σε ανάλογες καταστάσεις, ενώ θα μπορούσαν οι πόροι αυτοί να έχουν αξιοποιηθεί δημιουργικά με την κατασκευή ΟΛΩΝ των περιφερειακών ταμιευτήρων, έργα δηλαδή που οι ίδιοι πολιτικοί μας εκπρόσωποι, με Υπουργικές τους Αποφάσεις [δείτε Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων 2014 και (αναθεωρημένο) 2017] συμπεριλαμβάνουν στον σχεδιασμό τους, έστω και εάν τελικά δεν τον εφαρμόζουν!
Θα σημειώσουμε, επίσης, πως οι ταμιευτήρες αυτοί θα μπορούσαν να προσφέρουν ταυτόχρονα πολλά πρόσθετα οφέλη στη Θεσσαλία (υδρεύσεις, αρδεύσεις, οικολογική αναβάθμιση ποταμών και υπόγειων υδροφορέων, ενίσχυση παροχής Πηνειού κ.ο.κ.), πέρα από εκείνα της αντιπλημμυρικής προστασίας.
Και ας μην παραλείψουμε να επισημάνουμε ότι οι ταμιεύσεις υδάτων στα ημιορεινά γύρω από τον θεσσαλικό κάμπο, σε συνδυασμό με εκείνες της λεκάνης Αχελώου (Συκιά), αποτελούν την ελπίδα μας για τη δημιουργία πολύτιμων αποθεμάτων νερού στον αναμενόμενο, σημαντικής έντασης και διάρκειας, πόλεμο κατά της ΞΗΡΑΣΙΑΣ και μάλιστα σε συνθήκες εξελισσόμενης κλιματικής κρίσης. Ανάλογη κριτική θα μπορούσε να ασκηθεί και για άλλες πολιτικές και δράσεις αντιπλημμυρικής προστασίας που με ευθύνη των κυβερνώντων δεν εφαρμόζονται στον βαθμό που οι σημερινές συνθήκες επιτάσσουν (συστηματική προστασία ρεμάτων, ορεινή υδρονομία, πολιτική δασών κ.λπ.) και οι οποίες, στον έναν ή τον άλλο βαθμό, σχετίζονται με το μέγεθος των καταστροφών και των επιπτώσεων (κοινωνικών, οικονομικών κ.λπ.) από τις πλημμύρες. Και επειδή κάποιοι χρησιμοποιούν και την «κλιματική αλλαγή» ως άλλοθι για το μέγεθος των πλημμυρών, θα υπενθυμίσουμε πως πλημμύρες (όπως και ξηρασίες) υπήρχαν ανέκαθεν, ενδεχομένως με μικρότερη ένταση ή/και συχνότητα (;) και φυσικά δεν έκαναν την εμφάνισή τους τώρα με την κλιματική κρίση που βιώνουμε, την οποία βεβαίως από την πλευρά μας κάθε άλλο παρά υποτιμούμε.
Σε κάθε περίπτωση όλα τα φαινόμενα μπορούν σε σημαντικό βαθμό να αντιμετωπιστούν επιτυχώς, με κατάλληλες, όμως, πολιτικές, με έργα και εφαρμογή μέτρων, αρκεί να υπάρχει η πολιτική βούληση σε αυτήν την κατεύθυνση, κάτι που, όπως φαίνεται, στη χώρα μας δεν είναι πάντοτε δεδομένη.
Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις διαψεύδονται οι προσδοκίες που έχουμε από τους αυτοδιοικητικούς παράγοντες, που συχνά δεν ανταποκρίνονται όπως θα έπρεπε στην υποχρέωσή τους να εκπροσωπούν και να διεκδικούν την υλοποίηση τεκμηριωμένων αιτημάτων των φορέων και του λαού που τους εκλέγει.
Κρίνουμε ότι σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στο υδατικό πρόβλημα, θα ήταν σκόπιμο να αποφεύγουν την άκριτη στήριξη αρνητικών κυβερνητικών επίλογων ή/και παραλείψεων και να αποδέχονται σιωπηλά τη μη τήρηση των κυβερνητικών υποσχέσεων που δεν πραγματοποιούνται.
Στο ζήτημα, όμως, των πλημμυρών στη Θεσσαλία, εκτός από τις περιοχές του κάμπου, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγουν και οι τεράστιοι κίνδυνοι που ελλοχεύουν στην περιοχή Αχελώου.
Αν και δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, τα ημιτελή έργα στην περιοχή της Συκιάς (προφράγματα και υπερχειλιστείς από σκυρόδεμα) αποτελούν πραγματικά μια ωρολογιακή βόμβα για την ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής, των περιουσιών τους, αλλά και του ίδιου του ποτάμιου οικοσυστήματος.
Εδώ και αρκετά χρόνια, εμπειρογνώμονες παρουσίασαν το θέμα αυτό και επισήμαναν τους κινδύνους από τη μη ολοκλήρωση των εγκαταλελειμμένων έργων.
Πρόσφατα επανήλθαν εντοπίζοντας σοβαρούς κινδύνους «διάβρωσης», αλλά και «υπερπήδησης» των προφραγμάτων, κινδύνους «για ανθρώπινες ζωές», για «καταστροφή κτισμάτων εκατέρωθεν και πλησίον της κοίτης», για «σοβαρές ζημιές ή καταστροφή γεφυρών κατάντη των έργων, καθώς και του υδροηλεκτρικού έργου στη θέση «Δαφνοζωνάρα» που από χρόνια βρίσκεται σε λειτουργία!
Και να σκεφθεί κανείς ότι ειδικά τις τελευταίες επισημάνσεις τις παρουσίασαν το φετινό καλοκαίρι σε ειδική ημερίδα ενώπιον δύο υπουργών της Κυβέρνησης (κ. Τριαντόπουλος και Αμυράς), του περιφερειάρχη Θεσσαλίας, δημάρχων και άλλων παραγόντων, μόλις λίγες εκατοντάδες μέτρα από τα εγκαταλελειμμένα έργα.
Είναι εντυπωσιακό ότι οι υψηλοί εκπρόσωποι Κυβέρνησης και αυτοδιοίκησης ουδόλως αντέδρασαν δημοσίως στις εξαιρετικά ανησυχητικές επισημάνσεις των ειδικών, ούτε έκριναν σκόπιμο να ενημερώσουν τους φορείς και την κοινή γνώμη της Θεσσαλίας - ΜΜΕ (ως όφειλαν) για τους προφανείς κινδύνους.
Όμως, ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι που η αξιωματική αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.), είτε στη Βουλή είτε στα αντίστοιχα αυτοδιοικητικά όργανα, σχετικά με τους κινδύνους στα ημιτελή έργα Αχελώου, δεν διατύπωσε την παραμικρή διαμαρτυρία!
Στην αρχή ομολογουμένως απορήσαμε με την «γενναιοδωρία» που επέδειξαν απέναντι στην Κυβέρνηση.
Όταν, όμως, λίγες εβδομάδες αργότερα, ανακοίνωσαν πως εάν ξανακερδίσουν την εξουσία θα «κατεδαφίσουν» τα ημιτελή έργα Αχελώου, τότε συνειδητοποιήσαμε πλήρως πως οι δύο μονομάχοι, που επί χρόνια συστηματικά «τρενάρουν» και διακριτικά συντηρούν αυτήν την εκκρεμότητα (ανεξάρτητα από την παραπλανητική τους ρητορική, άλλος «υπέρ» και άλλος «κατά» των έργων Αχελώου), διακατέχονται στην πράξη από την ίδια αντίληψη στο θέμα αυτό.
Γι’ αυτό και η Ε.Δ.Υ.ΘΕ. σταθερά διεκδικεί τη συζήτηση και λήψη απόφασης στη Βουλή για την προοπτική των έργων αυτών, με την ελπίδα πως μέσα στον ναό της Δημοκρατίας θα πλειοψηφήσουν οι εκπρόσωποί μας που διαθέτουν τη στοιχειώδη λογική και δεν δέχονται να υποτάξουν το δημόσιο συμφέρον σε μικροπολιτικές σκοπιμότητες και νοσηρές ιδεοληψίες.
Τελικά, θα μπορούσε κανείς, με κάποια δόση υπερβολής, να ισχυριστεί ότι στη χώρα μας ίσως η έλλειψη ευαισθησίας και υπευθυνότητας ορισμένων παραγόντων αποτελεί για τους πολίτες κίνδυνο ισοδύναμο, ίσως και μεγαλύτερο, από εκείνον των πλημμυρών...

 

* Μπαρμπούτης Τάσος, πολιτικός μηχανικός, μέλος Δ.Σ. ΕΘΕΜ, πρ. γραμματέας ΤΕΕ/ΚΔΘ, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ.
* Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ.

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Προηγούμενο Επόμενο »

Συνδρομητική Υπηρεσία

διαβάστε την ελευθερία online

Ηλεκτρονικό Αρχείο Εφημερίδας


Σύνδεση Εγγραφή

Πρωτοσέλιδο εφημερίδας

Δείτε όλα τα πρωτοσέλιδα της εφημερίδας

Ψιθυριστά

Ο καιρός στη Λάρισα

Διαφημίσεις

INTERCOMM FOODS
Μείνε μαζί μας
ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
CAREER DAYS LINDOS

Η "Ελευθερία", ήταν από τις πρώτες εφημερίδες που σηματοδότησε την παρουσία της στο Internet, μ' ένα ολοκληρωμένο site.

Facebook Twitter Youtube

 

Θεσσαλικές Επιλογές

 sel ejofyllo karfitsa 1