Ιχνηλατώντας την παλιά Λάρισα

ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΗ ΛΑΡΙΣΑ ΤΟΥ 1926

Δημοσίευση: 29 Αυγ 2018 15:30
Ο δήμαρχος Λαρίσης κατά το 1926 Μιχαήλ Σάπκας (Από το αρχείο της Λίλας Ρίζου) Ο δήμαρχος Λαρίσης κατά το 1926 Μιχαήλ Σάπκας (Από το αρχείο της Λίλας Ρίζου)

Αναδιφώντας αυτές τις ημέρες τις παλιές εφημερίδες της Λάρισας που υπάρχουν στο προσωπικό μου αρχείο, βρέθηκα να ξεφυλλίζω την εφημερίδα "Ελευθερία" με ημερομηνία 10 Απριλίου 1926. Την περιεργάσθηκα προσεκτικά και σημείωσα ενδιαφέροντα στοιχεία.

Έχει υπότιτλο: "Καθημερινή εφημερίς των Λαρισσαϊκών συμφερόντων". Έτος τέταρτον, αριθ. φύλλου 1224[1], αρχισυντάκτης Ευάγγελος Κ. Τσιρόπουλος, διαχειριστής Θ. Ελαφρόπουλος. Γραφεία: Πλατεία Θέμιδος[2], Βιβλιοχαρτοπωλείον Α. Παναγιωτακόπουλου. Τιμή εκάστου φύλλου δραχμή μία. Έχει μεγάλο σχήμα, (ελαφρώς μικρότερο από το σημερινό), τυπωνόταν με τέσσερες σελίδες και καθιερώθηκε σε μια περίοδο όπου προηγούμενες προσπάθειες άλλων εκδοτών είχαν καταλήξει σε αποτυχία. Σ' αυτό συνετέλεσε ίσως και η επιμελημένη εμφάνισή της, η οποία οφειλόταν στα σύγχρονα εκτυπωτικά μηχανήματα που διέθετε.

Στην τρίτη σελίδα του συγκεκριμένου φύλλου υπάρχει ανακοίνωση με ημερομηνία 7 Απριλίου 1926, την οποία υπογράφει ο δήμαρχος Λαρίσης Μιχαήλ Σάπκας, η οποία καθορίζει τις λεπτομέρειες για τη διαδικασία των επικείμενων προεδρικών εκλογών. Το κείμενο της ανακοίνωσης του Δήμου είναι πολύ ενδιαφέρον και μας δίνει μια ιδέα πώς γίνονταν οι εκλογές σε μια πόλη 25.000 κατοίκων, οι ψηφοφόροι της οποίας ήταν φυσικά κατά πολύ λιγότεροι. Ας μην ξεχνάμε ότι δεν είχε ακόμη καθιερωθεί στην Ελλάδα η ψήφος των γυναικών, παρά τις πολλές και ποικίλες αντιδράσεις αρκετών μορφωμένων γυναικών. Στην πόλη μας ειδικά είχε αναπτυχθεί από την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα ένα δραστήριο κίνημα γυναικών, το οποίο αρθρογραφούσε με φανατικό τρόπο στις τοπικές εφημερίδες για την εφαρμογή και στη χώρα μας της ισότητας των δύο φύλων (Rebelle κατά κόσμον Ελένη Τέτση-Καρακίτη, Αμαλία Χρυσοχόου-Παπασταύρου, Κική Πιπινοπούλου-Δημητριάδη, Μαρία Δεσύπρη-Σβώλου, Μαρία Πίπιζα-Καρακάση και άλλες χειραφετημένες γυναίκες, όλες με επαναστατικές ιδέες και με αγωνιστική διάθεση να διαδώσουν το φεμινιστικό κίνημα).

Βρισκόμαστε στα 1926, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Θεόδωρου Πάγκαλου. Τον Μάρτιο αυτού του έτους παραιτήθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κουντουριώτης και ο Πάγκαλος προκήρυξε αμέσως εκλογές για την ανάδειξη νέου Προέδρου, βάζοντας και ο ίδιος υποψηφιότητα. Για να αποκλείσει ορισμένους επικίνδυνους αντιπάλους, έθεσε κάποιους περιορισμούς στην ηλικία των υποψηφίων. Έπρεπε να είναι μεταξύ 45 και 60 ετών, για να αποκλεισθούν οι Κουντουριώτης, Ζαΐμης και Βενιζέλος. Ένα άλλο περίεργο γεγονός ήταν επίσης ότι οι εκλογές θα διεξάγονταν, για ευνόητους λόγους, σε δύο δόσεις. Σε δώδεκα νομούς στις 4 Απριλίου και στους υπόλοιπους είκοσι τρεις στις 11 Απριλίου του 1926. Δικτατορία γαρ … Στον νομό Λαρίσης έγιναν την Κυριακή 11 Απριλίου. Αντίπαλό του ο Πάγκαλος είχε τον Κωνσταντίνο Δεμερτζή. Με αυτή τη στημένη διαδικασία, όπως ήταν επόμενο, Πρόεδρος Δημοκρατίας αναδείχθηκε ο Θεόδωρος Πάγκαλος.

Το ενδιαφέρον του δημοσιεύματος του Δημάρχου Λαρίσης στην εφημερίδα εστιάζεται, αφ’ ενός στον αριθμό και την επιλογή των χώρων όπου φιλοξενούνταν την περίοδο εκείνη στη Λάρισα τα εκλογικά κέντρα και αφ’ ετέρου στα αναφερόμενα πρόσωπα των εφορευτικών επιτροπών, 40 τον αριθμό, όλα επίλεκτα μέλη της λαρισαϊκής κοινωνίας.

Τα εκλογικά κέντρα ήταν τέσσερα: η αίθουσα Συνεδριάσεων του Πρωτοδικείου, η αίθουσα συνεδριάσεων του Εφετείου, η εκκλησία του Αγ. Αχιλλίου και η εκκλησία του Αγ. Νικολάου. Ήταν ο πρώτος χρόνος της θητείας του Σάπκα ως Δημάρχου, τα σχολεία στεγάζονταν ακόμα σε ετοιμόρροπα τούρκικα κονάκια και ήταν ακατάλληλα για να φιλοξενήσουν εκλογικά κέντρα, όπως γίνεται σήμερα.

Τα περισσότερα μέλη των εφορευτικών επιτροπών των εκλογικών κέντρων είναι ως επί το πλείστον γνωστά ονόματα επιστημόνων, επαγγελματιών και εμπόρων της αστικής Λάρισας του μεσοπολέμου. Αποτελεί νομίζω ευχάριστο παιχνίδι η προσεκτική ανάγνωση των ονομάτων και η αναζήτηση των σημερινών απογόνων τους (λ.χ. Μίχος Βασίλειος, Μαρκατάς Αθανάσιος, Μπούρας Μιχαήλ, Αστεριάδης Στυλιανός, Αλεξάνδρου Ιωάννης, Ζιαζιάς Ιωάννης και πολλοί άλλοι που θα τους διαβάσετε στο κείμενο). Τα ονόματά τους παρέλασαν από τις στήλες των εβδομαδιαίων δημοσιευμάτων τόσο του "Ιχνηλατώντας" όσο και των "Προσωπογραφιών" του φίλου και γείτονα στην Κυριακάτικη "Ελευθερία" Αλέξανδρου Γρηγορίου. Νομίζω ότι η πολυετής παρουσία των δημοσιευμάτων αυτών στην 4η σελίδα της εφημερίδας αναπλάθει με τρόπο κατανοητό, εύληπτο, αλλά και επιστημονικό την πρόσφατη ιστορία της Λάρισας από την απελευθέρωση του 1881 μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.

Πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο στη συνέχεια να παραθέσουμε ορισμένα αποσπάσματα από τη δημοσίευση του Δημάρχου Σάπκα, όπως τα αντιγράψαμε από την εφημερίδα:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Αριθ. 1715

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΛΑΡΙΣΗΣ

Έχοντες υπ’ όψει το από 18 Μαρτίου Ν. Δ. περί ορισμού ημέρας προς ενέργειαν εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας ….

ΔΙΑΚΗΡΥΣΣΟΜΕΝ

Καλούμεν τους εις τους εκλογικούς καταλόγους του Δήμου Λαρίσης εγγεγραμμένους εκλογείς ίνα προσέλθωσι προς ψηφοφορίαν δια την ανάδειξιν Προέδρου της Δημοκρατίας. Η ψηφοφορία ενεργηθησομένη την 11 Απριλίου ε. ε. ημέραν Κυριακήν, άρξεται από της ανατολής του ηλίου ώραν 6ην και 8΄ μέχρι της δύσεως αυτού ώραν 6ην και 48΄.

Τόπος ψηφοφορίας ωρίσθη η Λάρισα. Καταστήματα δε προς διεξαγωγήν αυτής τα υπό στοιχεία Α, Β, Γ, Δ και ως τοιαύτα είναι προσδιορισμένα:

Α) του πρώτου εκλογικού τμήματος η αίθουσα των Συνεδριάσεων του ενταύθα Πρωτοδικείου, εν ώ ψηφοφορήσωσι οι εκ της πρωτευούσης εκλογείς, ων τα επώνυμα άρχονται από του αλφαβητικού στοιχείου Α έως Κ συμπεριλαμβανομένου.

Β) του δευτέρου εκλογικού τμήματος η αίθουσα των Συνεδριάσεων του ενταύθα Εφετείου, εν ώ ψηφοφορήσωσι ωσαύτως οι εκ της πρωτευούσης εκλογείς, ων τα επώνυμα άρχονται από του αλφαβητικού στοιχείου Λ μέχρι του Σ συμπεριλαμβανομένου.

Γ) του τρίτου εκλογικού τμήματος ο ενταύθα ιερός ναός του Αγίου Αχιλλείου, εν ώ ψηφοφορήσωσι ωσαύτως οι εκ της πρωτευούσης, ων τα επώνυμα άρχονται από του αλφαβητικού στοιχείου Τ μέχρι του Ω συμπεριλαμβανομένου και πάντες οι εκλογείς των χωρίων του Δήμου Καλυβίων[3], Κουλούρι και Κιόσκι.

Δ) του τετάρτου εκλογικού τμήματος ο ιερός ναός του Αγίου Νικολάου, εν ώ ψηφοφορήσωσιν άπαντες οι πρόσφυγες, ανεξαρτήτως στοιχείου επωνύμου.

Υποψήφιοι Πρόεδροι της Ελληνικής Δημοκρατίας ανεκηρύχθησαν οι Θεόδωρος Πάγκαλος και Κωνσταντίνος Δεμερτζής.

Μέλη των Εφορευτικών Επιτροπών τυγχάνουσι:

--Εν τω πρώτω εκλογικώ τμήματι. Τακτικοί οι κ. κ. Αγοραστός Αθανάσιος, ως πρόεδρος, Μπέκας Ιωάννης, Μελίδης Γρηγόριος, Κυριακίδης Νικόλαος, και Κολοκοτρώνης Ιωάννης. Αναπληρωματικοί οι κ. κ. Μαντζούκας Αντώνιος, Κύρκος Δημήτριος, Κατσουλίδης Απόστολος, Κωνσταντίνου Γεώργιος και Καλατζόπουλος Δημήτριος.

--Εν τω δευτέρω εκλογικώ τμήματι. Τακτικοί οι κ. κ. Μαγειρίας Δημήτριος ως πρόεδρος, Μπάρκας Νικόλαος, Μίχος Βασίλειος, Κατσάρος Αρίσταρχος και Μαρκατάς Αθανάσιος. Αναπληρωματικοί οι κ. κ. Μπούρας Μιχαήλ, Καρακίτης Κωνσταντίνος, Μπέμπος Αριστείδης, Μακρής Κωνσταντίνος και Καραμπίλιας Παναγιώτης.

--Εν τω τρίτω εκλογικώ τμήματι. Τακτικοί οι κ. κ. Αστεριάδης Στυλιανός ως πρόεδρος, Ρίγας Αναστάσιος, Αντωνίου Αντώνιος, Αρχιμανδρίτης Αστέριος και Αγοραστός Γεώργιος. Αναπληρωματικοί οι κ. κ. Αλεξάνδρου Ιωάννης, Ζησιάδης Νικόλαος, Ζιαζιάς Ιωάννης, Ζαρμάνης Κωνσταντίνος και Ζάχος Δημήτριος.

--Εν τω τετάρτω εκλογικώ τμήματι. Τακτικοί οι κ. κ. Ζησιάδης Βασίλειος ως πρόεδρος, Ζαρίμπας Μιλτιάδης, Αρσενίδης Βασίλειος, Αγραφιώτης Αντώνιος και Ηλιόπουλος Κωνσταντίνος. Αναπληρωματικοί οι κ. κ. Καλύβας Ιωάννης, Μπράχος Χρήστος, Γρυπάρης Κωνσταντίνος, Γαλανίδης Δημήτριος και Γενισεβδάς Κωνσταντίνος.

Το παρόν πρόγραμμα δημοσιευθήσεται προσηκόντως εις την πρωτεύουσαν του Δήμου, τους συνοικισμούς και τα συνιστώντα αυτόν χωρία.

Λάρισα τη 7 Απριλίου 1926

Ο Δήμαρχος Λαρίσης

ΜΙΧΑΗΛ ΣΑΠΚΑΣ

----------------------------------------------------------------------------------

 [1]. Ως γνωστόν πρωτοκυκλοφόρησε ως εβδομαδιαία στις 19 Οκτωβρίου1922 και από τις 15 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους είχε αρχίσει να κυκλοφορεί καθημερινά. Την περίοδο εκείνη οι εφημερίδες εκδίδονταν και την Δευτέρα.

[2]. Τα γραφεία της "Ελευθερίας" βρίσκονταν στον ακάλυπτο χώρο μεταξύ των κτιρίων της οδού Μ. Αλεξάνδρου και Φαρσάλων (Ρούσβελτ), με τις οποίες επικοινωνούσε με ένα στενό πέρασμα. Το πέρασμα επί της οδού Μ. Αλεξάνδρου αντιστοιχούσε εκεί που σήμερα βρίσκεται η είσοδος του τριώροφου κτιρίου που παλαιότερα στέγαζε το Ξενοδοχείο "Ολύμπιον". Δίπλα του βρισκόταν το Βιβλιοχαρτοπωλείο του Αντ. Παναγιωτακόπουλου. Εκδότης της εφημερίδας ήταν ο Γεώργιος Δημητρακόπουλος, ο οποίος συνεργαζόταν με τους Παρασκευόπουλο και Παναγιωτακόπουλο.

[3]. Τα Καλύβια ήταν μικρός οικισμός της Λάρισας στη σημερινή περιοχή της Αγίας Μαρίνας.

Του Νικ. Αθ. Παπαθεοδώρου

nikapap@hotmail.com

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Προηγούμενο Επόμενο »

Συνδρομητική Υπηρεσία

διαβάστε την ελευθερία online

Ηλεκτρονικό Αρχείο Εφημερίδας


Σύνδεση Εγγραφή

Πρωτοσέλιδο εφημερίδας

Δείτε όλα τα πρωτοσέλιδα της εφημερίδας

Ψιθυριστά

Ο καιρός στη Λάρισα

Διαφημίσεις

EDA THESS
Μείνε μαζί μας
keuea

Η "Ελευθερία", ήταν από τις πρώτες εφημερίδες που σηματοδότησε την παρουσία της στο Internet, μ' ένα ολοκληρωμένο site.

Facebook Twitter Youtube

 

Θεσσαλικές Επιλογές

 sel ejofyllo karfitsa 1